Oude bakelieten telefoon aansluiten

Heemaf 1955 jan '55
Heemaf 1955 jan ’55

Natuurlijk kun je oude telefoon gewoon aansluiten! En als de telefoon technisch in orde is, zal hij zeker niet iets doen. Het maakt niet uit wat voor soort aansluiting je hebt of wat voor soort abonnement. Op zijn minst zul je een gesprek kunnen voeren (spreken en luisteren) wanneer er naar het toestel gebeld wordt.

Mogelijk moet er nog een draadje verlegd worden, om de bel te laten rinkelen. Zie verderop in dit artikel hoe dat zit.

Uitzondering hierop is een ISDN-aansluiting. Dat is echt een ander verhaal en zal buiten beschouwing worden gelaten in dit artikel.

Dit artikel is gaat over het aansluiten van Nederlandse telefoons. Voor het aansluiten van Belgische telefoons, klik hier.

Telefoons die je beter niet aan kunt sluiten

Ericsson type B
Ericsson type B

Er zijn een paar soorten telefoons die je beter niet aan kunt sluiten. Het betreft hier voornamelijk telefoons met een slinger aan de zijkant, of soms op de voorkant. Deze slinger drijft een wekgenerator aan, die een vrij hoge spanning op je telefoonaansluiting zet. Als je er aan draait, kun je je modem of je telefoonlijn beschadigen of zelfs de apparatuur van je provider.
Dit soort telefoons zijn gemaakt voor ouderwetse handbediende centrales.

De PTT-stekker

PTT stekker
PTT stekker

In Nederland hadden alle telefoons vroeger een bepaald soort vier polige stekker. Deze telefoonstekker werd speciaal voor de PTT gemaakt en kun je nergens anders op de wereld gebruiken. Als er een andere soort stekker aan zit, wordt het lastiger om de telefoon makkelijk aan te sluiten.
Het is dus aan te raden om er voor te zorgen dat er een PTT-stekker aan je telefoon zit. Zo’n stekker is gewoon nog te koop in de winkel en bij bouwmarkten.

Van PTT-stekker naar modem

RJ11 en aansluitkastje
RJ11 en aansluitkastje

Een PTT-stekker past niet zomaar op een modem. Doorgaans zitten er op een modem aansluitingen voor van die doorzichtige plastic blokjes. Dat zijn RJ11-connectors.
Nu kun je gaan proberen om een RJ11 connector aan je aansluitsnoer te zetten. Dat is best een lastige klus, met name omdat de draden in het snoer vaak te dik zijn voor een RJ11-connector.
Eenvoudiger en veel minder werk is het om een aansluitkastje te gebruiken waar een RJ11 connector op past. Deze zijn voor een paar euro te koop bij de gemiddelde bouwmarkt.

Modem met telefoondraad
Modem met telefoondraad

Dan kun je met een normale draad met RJ11 connectoren (ook verkrijgbaar bij de bouwmarkt) je antieke telefoon aansluiten op je modem. Er zijn ook aansluitblokjes te koop, zodat je 2 telefoons op je modem aan kunt sluiten. Zo kun je je vintage telefoon combineren met een moderne telefoon. Het is allemaal net LEGO, zo makkelijk is het aan te sluiten.

De betekenis van de aansluitingen in de PTT-stekker

Waar zijn nou toch al die draadjes voor in zo’n PTT-stekker? Ook dit is geen heel moeilijk verhaal. Hier is een stekker met de verschillende draden afgebeeld. Daar bij staan aanduidingen zoals die in de aansluitschema’s van de verschillende telefoons voorkomen.
De kleuren voldoen aan de zogenaamde Norm 51 en deze tref je aan op de bedrading van Nederlandse telefoons vanaf de jaren 80 terug tot in de jaren 50 en zelfs vaak nog daarvoor.

PTT stekker betekenis
PTT stekker betekenis

De belangrijkste 2 draden zijn A (ROOD) en B (BLAUW). Dat zijn de plus en min draden en deze zijn eigenlijk verbonden met je provider.
Dat gekke symbooltje links, met die drie liggende streepjes en dat streepje rechtop, is de aarde aansluiting (GROEN). Deze draad heeft eigenlijk geen functie meer, maar had vroeger te maken met de werking van dat witte knopje. Wel netjes de draad vastmaken, anders ligt ie los in de stekker en kan er kortsluiting ontstaan.
En tenslotte is er nog EW (GEEL). EW staat voor Extra Wekker. Soms werd ook EB (Exta Bel) of W2 gebruikt. Hiermee kon ergens in huis, of zelfs buiten, een losse extra bel worden aangesloten.

PTT Montagevoorschrift voor contactdoos en contactstop type 1956
PTT Montagevoorschrift voor contactdoos en contactstop type 1956

Voor de volledigheid heb ik hiernaast ook nog een pagina uit “montagevoorschriften voor telefoonapparatuur bij abonnees” van de PTT afgebeeld. Hierop is nog eens aangegeven hoe de aansluitingen horen te zitten, op de manier.

De bel doet het niet

Extra bel (BTMC)
Extra bel (BTMC)

Alles aangesloten, je hebt kiestoon maar als je gebeld wordt, rinkelt je telefoon niet? Dat is een veel voorkomend probleem. Gelukkig is het heel eenvoudig op te lossen, door één draadje te verleggen.

De PTT maakte gebruik van een aparte beldraad. Hierdoor kon eenvoudig een extra bel in of om het huis worden aangesloten. Tegenwoordig wordt die extra beldraad niet meer gebruikt.

PTT stekker aansluiten oud 2
PTT stekker aansluiten oud 2
PTT stekker aansluiten nieuw
PTT stekker aansluiten nieuw

Hier links zie je de PTT-stekker met de draden zoals ze vroeger waren aangesloten. Om er nu voor de zorgen dat de bel weer rinkelt, moet de EW-draad (GEEL) worden verplaatst naar een andere aansluiting. Op de foto links zit ie rechtsonder. Maak de draad los en voeg hem bij de B-draad (BLAUW), rechtsboven. Dan moeten de draden verbonden zijn zoals op de foto rechts. Als je op de foto’s klikt, krijg je een grotere afbeelding.

Je kunt ook in de telefoon zelf een draadbrug maken tussen de B en EW-aansluiting. De verbinding in de stekker maken is echter veel eenvoudiger.

Wanneer je deze verbinding hebt gemaakt, zou de bel het weer moeten doen wanneer je gebeld wordt. Ook al zit je telefoon wellicht op een modern modem aangesloten, dit modem zou genoeg stroom moeten leveren om de bel te laten rinkelen.

Bellen met je draaischijf

Op moderne telefoonaansluitingen kun je niet zomaar meer een nummer kiezen met een draaischijf. Dit komt omdat de signalering is veranderd door de jaren heen, naar een systeem dat is gemaakt voor druktoetsen.
Toch kun je met een kleine aanpassing je draaischijf weer gebruiken. Lees hier meer over hoe dat kan.

14 Comments

  1. Ik had een vraagje over mijn oude bakelieten telefoon:
    Ik heb geen stekker meer aan de telefoon zitten en de draad kleuren zijn rood, blauw, oranje (misschien geel)en wit. Is wit dan aarde of is oranje misschien toch bruin?
    Bedankt handige site trouwens!

    • Hallo Boris, bedankt voor je bericht en compliment. Het klinkt alsof je niet een normaal aansluitsnoer aan je telefoon hebt zitten.
      Volgens mij is het een soort draad die voor bedrading in huis werd gebruikt en niet zozeer als aansluitsnoer. Dan is het maar de vraag hoe dat intern is aangesloten.
      Je kunt me eventueel wat foto´s toesturen. Mijn mailadres is j_doubleyou@hotmail.com
      Groeten,

      Arwin

  2. Mijn vraag: ik hen twee oude draaischijf telefoons 1 zwarte bakeliet 1 grijze beide muur model. Ik kan via marktplaats een oude PTT voeding kopen 60volt wissel spanning. Hoe moet ik dit aansluiten om elkaar te kunnen bellen. Dus niet via knp of ziggo alleen tussen beide telefoons

    • Hallo Roelof, bedankt voor je bericht.

      Ik ben bang dat het heel ingewikkeld gaat worden met een voeding die wisselstroom levert. De telefoons werken namelijk op gelijkstroom en alleen het belsignaal was wisselspanning.

      Dan zul je zelf de nodige electrische schakelingen moeten maken en relais en een gelijkrichter om met deze voeding te kunnen spreken over deze telefoons en de bellen kunnen laten rinkelen.

      Je kunt mijns inziens beter een oude homevox telefooncentrale op de kop tikkel. Die zijn er voor 3 en 5 toestellen en voor 10 a 20 euro kun je die via marktplaats op de kop tikken. Bespaart je ook nog heel veel tijd.

      Groeten, Arwin

    • Hallo Pim, bedankt voor je bericht. In dit geval moet je afgaan op plaats: de bovenste twee aansluitpunten op je foto, rood en groen.

      Doet ie het nu?

      Groeten, Arwin

      • nee, maar volgensmij komt het doordat we geen telefoon hebben in ons internet pakket 😛
        heb hem middels schoongemaakt en hij werkt goed 🙂
        bedankt voor de post en antwoord 😀

          • was net bij mijn oma, die heeft nog een steker, dmv de stekker te verwisselen werkte het! mar ik had niet de bovenste 2 maar de rechtse 2 kabels bij elkaar gevoegd.
            maar hij werkt 😀

          • Aha, dan had ik je oorpronkelijke vraag verkeerd begrepen. Ik dacht dat het ging om aansluiten op de telefoonlijn, maar je bedoelde de draadverbinding voor de bel, begrijp ik nu.

            Nou ja, hij doet het in ieder geval.

  3. Hallo,

    Ik heb een RTT 56b telefoon die ik aangesloten heb op mijn digibox, als ik hem bel gaat hij over maar ik kan geen nr. draaien want dan belt hij daar niet naartoe.
    ik heb de blauwe en de rode draad aangesloten.

    Met vriendelijke groeten

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*