Oude bakelieten telefoon aansluiten

Heemaf 1955 jan '55
Heemaf 1955 jan ’55

Natuurlijk kun je oude telefoon gewoon aansluiten! En als de telefoon technisch in orde is, zal hij zeker niet iets doen. Het maakt niet uit wat voor soort aansluiting je hebt of wat voor soort abonnement. Op zijn minst zul je een gesprek kunnen voeren (spreken en luisteren) wanneer er naar het toestel gebeld wordt.

Mogelijk moet er nog een draadje verlegd worden, om de bel te laten rinkelen. Zie verderop in dit artikel hoe dat zit.

Uitzondering hierop is een ISDN-aansluiting. Dat is echt een ander verhaal en zal buiten beschouwing worden gelaten in dit artikel.

Dit artikel is gaat over het aansluiten van Nederlandse telefoons. Voor het aansluiten van Belgische telefoons, klik hier.

Telefoons die je beter niet aan kunt sluiten

Ericsson type B
Ericsson type B

Er zijn een paar soorten telefoons die je beter niet aan kunt sluiten. Het betreft hier voornamelijk telefoons met een slinger aan de zijkant, of soms op de voorkant. Deze slinger drijft een wekgenerator aan, die een vrij hoge spanning op je telefoonaansluiting zet. Als je er aan draait, kun je je modem of je telefoonlijn beschadigen of zelfs de apparatuur van je provider.
Dit soort telefoons zijn gemaakt voor ouderwetse handbediende centrales.

De PTT-stekker

PTT stekker
PTT stekker

In Nederland hadden alle telefoons vroeger een bepaald soort vier polige stekker. Deze telefoonstekker werd speciaal voor de PTT gemaakt en kun je nergens anders op de wereld gebruiken. Als er een andere soort stekker aan zit, wordt het lastiger om de telefoon makkelijk aan te sluiten.
Het is dus aan te raden om er voor te zorgen dat er een PTT-stekker aan je telefoon zit. Zo’n stekker is gewoon nog te koop in de winkel en bij bouwmarkten.

Van PTT-stekker naar modem

RJ11 en aansluitkastje
RJ11 en aansluitkastje

Een PTT-stekker past niet zomaar op een modem. Doorgaans zitten er op een modem aansluitingen voor van die doorzichtige plastic blokjes. Dat zijn RJ11-connectors.
Nu kun je gaan proberen om een RJ11 connector aan je aansluitsnoer te zetten. Dat is best een lastige klus, met name omdat de draden in het snoer vaak te dik zijn voor een RJ11-connector.
Eenvoudiger en veel minder werk is het om een aansluitkastje te gebruiken waar een RJ11 connector op past. Deze zijn voor een paar euro te koop bij de gemiddelde bouwmarkt.

Modem met telefoondraad
Modem met telefoondraad

Dan kun je met een normale draad met RJ11 connectoren (ook verkrijgbaar bij de bouwmarkt) je antieke telefoon aansluiten op je modem. Er zijn ook aansluitblokjes te koop, zodat je 2 telefoons op je modem aan kunt sluiten. Zo kun je je vintage telefoon combineren met een moderne telefoon. Het is allemaal net LEGO, zo makkelijk is het aan te sluiten.

De betekenis van de aansluitingen in de PTT-stekker

Waar zijn nou toch al die draadjes voor in zo’n PTT-stekker? Ook dit is geen heel moeilijk verhaal. Hier is een stekker met de verschillende draden afgebeeld. Daar bij staan aanduidingen zoals die in de aansluitschema’s van de verschillende telefoons voorkomen.
De kleuren voldoen aan de zogenaamde Norm 51 en deze tref je aan op de bedrading van Nederlandse telefoons vanaf de jaren 80 terug tot in de jaren 50 en zelfs vaak nog daarvoor.

PTT stekker betekenis
PTT stekker betekenis

De belangrijkste 2 draden zijn A (ROOD) en B (BLAUW). Dat zijn de plus en min draden en deze zijn eigenlijk verbonden met je provider.
Dat gekke symbooltje links, met die drie liggende streepjes en dat streepje rechtop, is de aarde aansluiting (GROEN). Deze draad heeft eigenlijk geen functie meer, maar had vroeger te maken met de werking van dat witte knopje. Wel netjes de draad vastmaken, anders ligt ie los in de stekker en kan er kortsluiting ontstaan.
En tenslotte is er nog EW (GEEL). EW staat voor Extra Wekker. Soms werd ook EB (Exta Bel) of W2 gebruikt. Hiermee kon ergens in huis, of zelfs buiten, een losse extra bel worden aangesloten.

PTT Montagevoorschrift voor contactdoos en contactstop type 1956
PTT Montagevoorschrift voor contactdoos en contactstop type 1956

Voor de volledigheid heb ik hiernaast ook nog een pagina uit “montagevoorschriften voor telefoonapparatuur bij abonnees” van de PTT afgebeeld. Hierop is nog eens aangegeven hoe de aansluitingen horen te zitten, op de manier.

De bel doet het niet

Extra bel (BTMC)
Extra bel (BTMC)

Alles aangesloten, je hebt kiestoon maar als je gebeld wordt, rinkelt je telefoon niet? Dat is een veel voorkomend probleem. Gelukkig is het heel eenvoudig op te lossen, door één draadje te verleggen.

De PTT maakte gebruik van een aparte beldraad. Hierdoor kon eenvoudig een extra bel in of om het huis worden aangesloten. Tegenwoordig wordt die extra beldraad niet meer gebruikt.

PTT stekker aansluiten oud 2
PTT stekker aansluiten oud 2
PTT stekker aansluiten nieuw
PTT stekker aansluiten nieuw

Hier links zie je de PTT-stekker met de draden zoals ze vroeger waren aangesloten. Om er nu voor de zorgen dat de bel weer rinkelt, moet de EW-draad (GEEL) worden verplaatst naar een andere aansluiting. Op de foto links zit ie rechtsonder. Maak de draad los en voeg hem bij de B-draad (BLAUW), rechtsboven. Dan moeten de draden verbonden zijn zoals op de foto rechts. Als je op de foto’s klikt, krijg je een grotere afbeelding.

Je kunt ook in de telefoon zelf een draadbrug maken tussen de B en EW-aansluiting. De verbinding in de stekker maken is echter veel eenvoudiger.

Wanneer je deze verbinding hebt gemaakt, zou de bel het weer moeten doen wanneer je gebeld wordt. Ook al zit je telefoon wellicht op een modern modem aangesloten, dit modem zou genoeg stroom moeten leveren om de bel te laten rinkelen.

Bellen met je draaischijf

Op moderne telefoonaansluitingen kun je niet zomaar meer een nummer kiezen met een draaischijf. Dit komt omdat de signalering is veranderd door de jaren heen, naar een systeem dat is gemaakt voor druktoetsen.
Toch kun je met een kleine aanpassing je draaischijf weer gebruiken. Lees hier meer over hoe dat kan.

47 Comments

  1. Ik had een vraagje over mijn oude bakelieten telefoon:
    Ik heb geen stekker meer aan de telefoon zitten en de draad kleuren zijn rood, blauw, oranje (misschien geel)en wit. Is wit dan aarde of is oranje misschien toch bruin?
    Bedankt handige site trouwens!

    • Hallo Boris, bedankt voor je bericht en compliment. Het klinkt alsof je niet een normaal aansluitsnoer aan je telefoon hebt zitten.
      Volgens mij is het een soort draad die voor bedrading in huis werd gebruikt en niet zozeer als aansluitsnoer. Dan is het maar de vraag hoe dat intern is aangesloten.
      Je kunt me eventueel wat foto´s toesturen. Mijn mailadres is j_doubleyou@hotmail.com
      Groeten,

      Arwin

  2. Mijn vraag: ik hen twee oude draaischijf telefoons 1 zwarte bakeliet 1 grijze beide muur model. Ik kan via marktplaats een oude PTT voeding kopen 60volt wissel spanning. Hoe moet ik dit aansluiten om elkaar te kunnen bellen. Dus niet via knp of ziggo alleen tussen beide telefoons

    • Hallo Roelof, bedankt voor je bericht.

      Ik ben bang dat het heel ingewikkeld gaat worden met een voeding die wisselstroom levert. De telefoons werken namelijk op gelijkstroom en alleen het belsignaal was wisselspanning.

      Dan zul je zelf de nodige electrische schakelingen moeten maken en relais en een gelijkrichter om met deze voeding te kunnen spreken over deze telefoons en de bellen kunnen laten rinkelen.

      Je kunt mijns inziens beter een oude homevox telefooncentrale op de kop tikkel. Die zijn er voor 3 en 5 toestellen en voor 10 a 20 euro kun je die via marktplaats op de kop tikken. Bespaart je ook nog heel veel tijd.

      Groeten, Arwin

    • Hallo Pim, bedankt voor je bericht. In dit geval moet je afgaan op plaats: de bovenste twee aansluitpunten op je foto, rood en groen.

      Doet ie het nu?

      Groeten, Arwin

      • nee, maar volgensmij komt het doordat we geen telefoon hebben in ons internet pakket 😛
        heb hem middels schoongemaakt en hij werkt goed 🙂
        bedankt voor de post en antwoord 😀

          • was net bij mijn oma, die heeft nog een steker, dmv de stekker te verwisselen werkte het! mar ik had niet de bovenste 2 maar de rechtse 2 kabels bij elkaar gevoegd.
            maar hij werkt 😀

          • Aha, dan had ik je oorpronkelijke vraag verkeerd begrepen. Ik dacht dat het ging om aansluiten op de telefoonlijn, maar je bedoelde de draadverbinding voor de bel, begrijp ik nu.

            Nou ja, hij doet het in ieder geval.

  3. Hallo,

    Ik heb een RTT 56b telefoon die ik aangesloten heb op mijn digibox, als ik hem bel gaat hij over maar ik kan geen nr. draaien want dan belt hij daar niet naartoe.
    ik heb de blauwe en de rode draad aangesloten.

    Met vriendelijke groeten

  4. Hallo, hoe kan ik op de oude druktoets telefoon van mijn oma een speaker aansluiten. Ze hoort slecht. Hobbymatig vind ik het leuk om hier iets voor te verzinnen.

    • Hallo Frans, dat zal niet supersimpel zijn. Gewoon alleen eens speaker zal niet gaan, want daar is het signaal te zwak voor. Er is gewoon niet genoeg vermogen om een speaker zomaar luid te laten klinken.
      Je zult dus ook een versterker nodig hebben. En iets dat feedback voorkomt, anders gaat het geluid rondzingen.

      Er zijn telefoonversterkers te koop die juist voor dit doeleind gemaakt zijn: ter ondersteuning van slechthorenden.

      Je kunt natuurlijk simpelweg een draadje aansluiten op de speaker van de telefoon en dat aansluiten op een losse speaker, maar het geluidsniveau zal niet geweldig zijn.

      Groeten, Arwin

  5. Ik heb een oude standaard bakelieten telefoon te koop.
    Hij is in goede conditie,en ziet er goed uit.
    Heb hem heel lang nog gebruikt.
    Maar met glas vezel aansluiting werkt hij niet.

    • Hallo G.J. Slijkhuis,
      Bedankt voor je aanbod.
      Sorry voor verlate reactie. Ik ben zojuist terug van vakantie en de draad weer een beetje aan het oppakken. Ik stuur je even een email.

      Groeten,

      Arwin

  6. Hallo,
    Ik heb een oude bakelieten telefoon gekocht in een antiek winkel. Hartstikke leuk apparaat! Nu wilde ik kijken of hij nog werkt. Hij rinkelt wel en ik kan ook horen wat iemand zegt maar zelf iets zeggen werkt niet. Weet jij de reden daarvan? Een nummer kiezen kan niet vanwege puls en toon, dat weet ik. Weet niet wat ik het beste kan kopen daarvoor. Wellicht heb je advies?

    • Hallo Han, leuk om te horen dat je ook een oude telefoon hebt gekocht. Het probleem met de microfoon kan verschillende oorzaken hebben.
      Het kan zijn dat de bedrading niet goed meer is, maar de meest voorkomende oorzaak is dat de microfoon gewoon stuk is. Met de jaren worden ze zwakker en zwakker tot ze helemaal geen geluid meer doorgeven.

      Heb je wellicht (via de email) een paar foto;s voor me van je telefoon? EVT heb ik een vervangend microfoontje voor je.

      Groeten, Arwin

  7. Goedenavond,

    Ik heb recentelijk een mooi nostalgisch Ericsson 1951 toestel gekocht met het oog deze te gebruiken als vaste telefoon. Ik heb een KPN abonnement met Experiabox, heb me al aardig ingelezen (mede op deze mooie site) en weet dat ik een converter nodig heb om te bellen, maar volgens mij zou ik wel gewoon gebeld moeten kunnen worden.

    Nu zit ik met het volgende probleem:
    Als ik de telefoon heb aangesloten op het modem en het probeer te bellen krijg ik direct een in gesprek toon, als de telefoon ontkoppelt is gaat de lijn wel over.
    Om die reden wat gezocht en bedrading veranderd (zat bijzonder aangesloten intern).
    Zie foto’s voor verdere info > https://imgur.com/a/xjKts

    Als ik de telefoon aansluit hoor ik de eerste 30 seconden een kiestoon, daarna 20 seconden een verbinding verbroken toon wat volgt door een stilte.

    Heb jij ervaring met dit voorval?

    Groeten,
    Gudo

      • Hallo Leendert Jan, het betrof hier niet één enkel mailtje met uitleg. Het is een heen en weer gemail geworden, met foto’s en verschillende mogelijke oplossingen. Uiteindelijk bleek het een bedradingsprobleem.
        Ik stuur je ook een email. Stuur me eens een foto van je telefoon, aub.

        Groeten,
        Arwin

  8. Hoi! Ik heb een heemaf bakelieten gelefoon met drie draden in de stekker. Blauw, geel en rood. Bkauw en geel gaan samen op de pin linksboven en rood heb ik rechtsbovenin vastgezet. Ik heb een in gesprek toon in de hoorn. Toch gaat de telefoon niet over. Ook kan ik nietgebeld worden, devoicemail springt meteen aan. De converter voor uitgaand bellen is nog onderweg. Moet ik daarop wacjten, of moet ik de draadjes anders aansluiten? Dankjewel alvadt voor het lezen! Groetjes Petra

    • Hallo Petra, het klinkt alsof je het goed hebt gedaan. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat diezelfde draden binnen in de telefoon niet goed zitten.
      Aangezien ik ook een emailtje van je kreeg, reageer ik daar ook nog even op.

      Groeten, Arwin

  9. Using one of these phones as a prop – can anyone advise on the best method to control the ringer on demand without a phone line connection?

  10. Hoi!
    We hebben ook een mooie groene t65 gekocht. En eerst deed de kiestoon het, en konden we uitgaand bellen. Aangesloten op de modem. Dit alles Is gelukt dankzij jouw duidelijke site. En nu hebben we ook de bel aan de praat gekregen. Maar nu doet de kiestoon/ de luidspreker het niet. De tikjes van de kiesschijfhoor ik wel. Dit was al voor we aan de bel gingen knutselen. Wat zou kunnen zijn?

    • Hallo Yasmin,
      Bedankt voor je bericht. Het kan van alles zijn. Als ik het goed begrijp heeft je telefoon bij jou nog nooit goed gewerkt.

      Heb je gecontroleerd of er wel een microfoon en speaker in zit?

      Gewoon even de doppen van de hoorn losdraaien.

      Groeten, Arwin (ik stuur dit bericht ook via email)

  11. Hallo,
    Duidelijke uitleg. Alleen hebben ze mijn snoer afgeknipt en ik zou hem in de toekomst zeker willen gebruiken. Enig idee waar ik een nieuw snoer (of gebruikt) kan kopen?

  12. Hoi ik heb n ktas telefoon gekocht, maar de draadjes kloppen niet met wat u aangeeft…t zijn r 5, rood blauw wit geel en bruin…..en nu? Gr Nes

      • Uitstekend, Nes. Nog even voor de duidelijkheid en voor de meelezers: een KTAS-telefoon komt uit Denemarken. Daar gebruiken ze andere draden en de kleuren hebben een andere betekenis/functie. De kleuren in het artikel hierboven gelden natuurlijk voor de Nederlandse PTT-bedrading.

  13. Wil toch nog graag ff vermelden dat het zonder uw uitleg het me niet gelukt zou zijn…..dus bij deze;GOED BEZIG,!!

  14. Hallo Arwin

    Telefoon gekocht aangesloten en hij werkt! Probleem is dat de bel niet echt rinkelt maar meer prrt zegt? Nog een idee?

    M.v.g David

    • Hallo David,

      Is het een T65? Zo ja, draai eens aan het witte wieltje aan de
      onderzijde. Dat is de volume-regelaar van de bel.
      Haal de kap er eens af, zou ik zeggen. Kijk eens of de bellen er nog wel in zitten. Anders moeten ze even afgesteld worden.
      Het gaat voor de bevestigingsbout zit ietsje uit het midden. Als je dat boutje een klein beetje losdraait, kun je de bel draaien. Hierdoor komt de bel verder of dichterbij het hamertje te staan. Mogelijk heeft een eerdere eigenaar er aan gerommeld of zelfs expres de bellen weggedraaid zodat het hamertje ze net niet meer raakt.

      Groeten,

      ARwin

  15. does anyone can answer this i want to use a normal touch tone desk phone i have a special project i want to use that with the key pad to connect to a computer to play song i mean when i press 1 that play the song num one ectera how that is realisable what circuitery i have to build thanks its an interesting project

  16. Ha Arwin!

    leuke site heb je, met goede informatie, alvast dank daarvoor!

    kan ik ook je advies vragen? We hebben een Ericsson wandtelefoon type 1957 met een huiscentrale klavertjevier en nog een andere pulstelefoon. Van de Ericsson bellen naar de andere telefoon werkt (de andere telefoon gaat over, als je opneemt kan je elkaar horen). Maar van de andere telefoon naar de Ericsson bellen werkt niet: de bel gaat niet over, en als je de Ericsson dan toch opneemt hoor je elkaar niet. Er lijkt wel iets te gebeuren, want als je de Ericsson opneemt krijgt de andere telefoon meteen de ingesprektoon, en de Ericsson ook.

    In de Ericsson zijn de contactpunten 9 en 10 met een bruggetje verbonden met elkaar.

    Als we in de huiscentrale de spanning meten op de aansluiting van de telefoon, zie je dat die inzakt bij de werkende telefoon die gebeld wordt, maar niet bij de Ericsson die gebeld wordt.

    We hebben de telefoons in de klavertjevier centrale op allebei de plekken aangesloten: dat maakt geen verschil. Om daarmee een probleem in de centrale uit te sluiten.

    alvast dank,
    Marc

    • Hallo Marc, bedankt voor je reactie en compliment. Helaas heb je geen bestaand email-adres achter gelaten anders had ik je even gemaild.
      Ik vermoed dat je Ericsson 1957 niet correct is aangesloten. Ik had je graag gevraagd om een foto van de aansluitpunten binnenin. Daarnaast vraag ik me af welk toestel je precies bedoelt. Ik ken wel De Ericsson type waterdicht 1957.
      Dus, stuur me even een mailtje met een foto van de telefoon en hoe het snoer is aangesloten binnen: j_doubleyou@hotmail.com
      Groeten, Arwin

      • Ha Arwin, dank voor je snelle reactie! Het is inderdaad de waterdichte. Ik meende dat ik mijn email goed had ingevuld, maar ik zal je nog apart een mail sturen. Inmiddels hebben we het ook met een derde draaischijftelefoon geprobeerd, en de situatie is alleen maar ingewikkelder geworden over wat er soms wel en niet werkt.

        Heel fijn dat je wil meedenken. Je krijgt een mail met foto’s. Het is niet voor bij mij thuis maar voor in De Speelfabriek (kinderwerk- en speelplaats in Rotterdam) waar ik meehielp maar waar ik de komende dagen niet ben. Wel liggen alle spullen daar, dus de foto’s komen na Pasen denk ik.

        Hartelijke groet,
        Marc

  17. Dag Arwin,

    Dankzij jouw site weet ik wat mijn stappen zullen zijn wanneer ik mijn T65 draaischijftelefoon zal converten. Deze heb ik laatst gekocht en volgens jouw website zou het wel mogelijk zijn om inkomende telefoontjes te krijgen. Dit is echter niet het geval. Ik heb nog niks gewijzigd aan de telefoon, de stekker of mijn telefoonaansluiting, maar is dit nu al een no-go voor de telefoon als het geen inkomende gesprekken kan ontvangen?

    Alvorens bedankt voor je bericht en met vriendelijke groet,

    Hendrik Wessel

    • Dag Arwin,

      Het is opgelost. Mijn T65 kan gebeld worden, zelf bellen en de bel rinkelt.

      Met vriendelijke groet,

      Hendrik Wessel

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*