Heemaf type 1955

Heemaf 1955 wand met aardtoetsHeemaf 1955 wand met aardtoets
Heemaf 1955 wand met aardtoets
wall telephone with earthing buttom
Heemaf 1955 telephone
Heemaf 1955

Heemaf type 1955

Heemaf 1955 in hallway
Heemaf 1955 in hallway

In 1955 introduceerde Heemaf haar nieuw ontworpen Norm 51 telefoon, als laatste van de drie Nederlandse fabrikanten (de andere 2 waren Ericsson in Rijen met het type 1951 en NSEM te Rijswijk ZH met het type 1954). Deze Heemaf type 1955 was ontworpen door Gerard (ook wel Gerrit) Kiljan, grafisch- en industrieel ontwerper.

Kiljan was een pionier van de Nieuwe Zakelijkheid (Neue Sachlichkeit, New Objectivity) en de daaraan verwante Nieuwe Typografie. Verwant aan Bauhaus kenmerkt deze stroming zich door simpele lijnen en vormen waarbij esthetiek ondergeschikt is aan functionaliteit.

Heemaf 1955 jan '55
Heemaf 1955 jan ’55

De Heemaf type 1955 is dan ook met recht een designtelefoon en een markante verschijning in telefoonland. Vanwege dat laatste wordt dit toestel in het buitenland nogal eens de batman phone of batphone genoemd.

Dit toestel is de enige draaischijftelefoon die geheel in Nederland is ontworpen en helemaal in Nederland is gefabriceerd van de PTT. Er moet wel worden opgemerkt dat de draaischijf eigenlijk een Duits ontwerp is, maar wel gemaakt werd door Heemaf zelf.

Druktoets (GDK)

Heemaf 1955 GDK (Philips)
Heemaf 1955 GDK (Philips)

Van dit toestel is ook een druktoetsversie. Ook al staat er op diverse plaatsen Philips op, toch is ie gewoon gemaakt in de Heemaf-fabrieken. Als je aan de binnenzijde kijkt zie je op allerlei onderdelen ook het Heemaf-logo staan.

Deze werd door Heemaf voor Philips geproduceerd, welke ze meeleverde met met haar UB-centrales. Dit druktoetssysteem heet GDK, Gelijkstroom Druk Kiezen, en werkt dus alleen op Philips UB-centrales. Hoe dat werkte kun je lezen in dit artikel uit 1955.

Mijn eerste telefoon

De allereerste telefoon van mijn verzameling was een Heemaf 1955. Ik heb hem gered uit een gebouw dat gesloopt zou worden. Aan dat gebouw en deze telefoon heb ik vele goede herinneringen en dus zal ik hem niet wegdoen, ook al heb ik inmiddels nog mooiere exemplaren in mijn collectie. Dit is eveneens het eerste toestel dat ik ooit een schoonmaak- en opknapbeurt gaf.

Ik verzamel ze allemaal!

Omdat ik deze telefoon erg mooi vind en omdat het een Nederlandse designtelefoon is, probeer ik zoveel mogelijk verschillende varianten te identificeren en natuurlijk in mijn collectie op te nemen.

Heemaf 1955 W Knolled
Heemaf 1955 W Knolled

4 Comments

  1. Hoi, duidelijk en informatief stuk over dit model telefoon. Ik heb een heemaf 1955 maar anders dan in uw stuk. Dit exemplaar heeft een draaischijf, een witte ronde aardknop zonder PTT logo, en Philips logo’s op de verbindknoppen. Weet u iets over dit type 1955? Ik denk zelf dat het een Philips bedrijfstelefoon was. Maar zeker weet ik dat niet.

    • Hallo Bart,

      Bedankt voor je bericht en je compliment. Jouw versie is ooit door Heemaf aan Philips geleverd. Philips leverde deze telefoons mee met complete bedrijfsnetwerken. Philips maakte daarvoor zelf de centrales en Heemaf daarvoor de telefoons.

      Heemaf leverde aan PTT, dan staat er Heemaf op de stiften van het haakcontact (waar je de hoorn oplegt), aan particuliere organisaties (bv energiebedrijven), zelfde maar dan zonder PTT op de knoppen. En aan philips, zoals het exemplaar dat jij hebt.

      Als het goed is zit er bij jouw exemplaar ook gaas over de gaatjes in de onderplaat, waar het belgeluid uit komt. Dat heeft de PTT-variant ook niet.

      Groeten, Arwin

      • Hoi Alwin, bedank voor je bericht en je uitleg. Er zit inderdaad gaas in de onderplaat. Ik heb van de site van het telefoonmuseum begrepen dat dit is om ongedierte te weren in tropische gebieden. Philips exporteerde in samenwerking met heemaf. Weet jij of deze telefoon louter voor export bedoeld was? De eerste eigenaar was een Philips medewerker. Er staat onder bij de datum ook NF 000 07/20. Ik denk dan toestel 7 van 20. Nogmaals bedankt en succes met verzamelen. Groet, Bart

        • Hallo Bart, klopt. Dat gaas is om de beestjes buiten te houden. Ik geloof zelfs dat ze de extra schroefgaatjes hadden dicht gemaakt die normaal open werden gelaten. Zo zitten er aan de achterkant van de onderplaat 2 gaatjes voor een eventueel extra meeluister hoorntjes. Deze zijn bij de Philips-variant gedicht met een schroefje. Bij de PTT-variant zijn ze gewoon open.

          Het heet de exportvariant omdat ie geschikt is gemaakt voor de tropen. Ze werden ook in NL verkocht. Ook in NL verkocht Philips immers zulke bedrijfsinstallaties. Ze waren niet los te koop voor de gewone burger.

          NF 000 07/20 is een productnummer van Philips. /20 was het tafeltoestel, /10 geloof ik het wandmodel. (ik weet het niet uit mijn hoofd en mijn wandmodel zit vast aan de muur. :-)).

          Groeten, Arwin

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*