Siemens & Halske Modell 26

Siemens & Halske Modell 26
Siemens & Halske Modell 26

Het Modell 26 was de voorvader van een familie van telefoons die gedurende 40 jaar in productie is geweest. Samen met zijn opvolger, het Modell 28 is hij verworden tot een cultuur-icoon in vele landen. 26 staat voor het jaar van introductie, 1926. Hij was maar heel kort in productie en het is vandaag de dag een hele zeldzame verschijning.

Modell 26 & ZBSA 24
Modell 26 & ZBSA 24

Het was een hele compacte en moderne telefoon voor zijn tijd, zeker als je hem vergelijkt met de ZBSA 24 zoals in de foto hiernaast. De ZBSA 24 is maar 2 jaar ouder.

Het Modell 26 was ontworpen voor gebruiksgemak, rationele en efficiënte productie en onderhoudsgemak. Siemens & Halske hebben deze telefoon voorgesteld voor de aanbesteding voor het nieuwe standaardtoestel voor de Deutsche Reichspost. Na was aanpassingen hebben zij dit contract ook gekregen. Deze aangepaste versie was natuurlijk de ZBSA28 of W28.

Naamgeving

VSa tist 66 e
VSa tist 66 e

Modell 26 is de naam die tegenwoordig door verzamelaars en historici wordt gebruikt. Siemens zelf echter noemde het V Sa tist 66 e.

De opvolger, sommigen noemen deze Modell 28, verschilt maar in hele kleine details van het Modell 26. Siemens & Halske gaf deze ook de aanduiding V Sa tist 66, maar dan gevolgd door een andere letter. In hun marketinguitingen noemde Siemens dit model, samen met het Modell 28 gek genoeg het Modell 27.

Ik heb zelfs een vroege Modell 28 met V Sa 66c M in de bodem gestanst.

Modell 28 en SA28/W28

Het Modell 26 evolueerde door in 2 aparte families.

Aan de ene kant was er het Modell 28, die praktisch hetzelfde is als het Modell 26. Deze werd gemaakt door Siemens voor particuliere installaties en voor telefoonmaatschappijen buiten Duitsland. Ook werd het Modell 28 geproduceerd in licentie buiten Duitsland, onder andere door Heemaf in Nederland en Tesla in Hongarij. De belangrijkste kenmerken zijn:

  • Bodemplaat is bevestigd met 2 bouten met zaagsnede, waarmee tevens het bovendeel van de behuizing vast zit.
  • Ovale uitgestanste nummerraampje
  • Snoerdoorvoer aan de achterzijde
  • Dun opleggewei voor het haakcontact uit één stuk, met ronde vormen.

A goed voorbeeld van deze versie is de Heemaf 1931.

De SA28/W28 tak van de family werd geproduceerd door verscheidene fabrikanten in Duisland. De W28 werd geproduceerd voor de Duitse Reichpost en doorgaans staat dit op de onderplaat aangegeven. SA28’s werden gemaakt voor de zogenaamde Nebenstelleranlagen (particuliere installaties) en zij vrijwel indentiek aan de W28. De belangrijkste kenmerken zijn:

  • Bodemplaat is bevestigd met 1 bout met zaagsnede. Het bovendeel van de behuizing is met aparte bouten bevestigd.
  • Rechthoekige nummerraampje, als separaat onderdeel aan de voorkant bevestigd.
  • Doorvoer voor het lijnsnoer zit aan de achterzijde, doorvoor voor het hoornsnoer zit aan de zijkant.
  • Hoekig, groter opleggewei voor het haakcontact, bestaande uit meerdere delen uit metaal en bakeliet.

Ik heb ook een vroege W28 in mijn collectie, gemaakt door Borck & Goldschmidt.

Kiesschijven en hoorns varieren met tijd en plaats.

Het Modell 26 heeft sleuven!

Modell 26 slits
Modell 26 slits

Het Modell 26 heeft verscheidene details waarin hij verschilt van het latere Modell 28 en de W28/SA28.

De meeste van deze kenmerken vind je ook terug bij de vroege Model 28’s. Het enige dat echt uniek is aan het Model 26 zijn de horizontale ovale openingen aan de voorkant en de zijkanten bij de bellen. Deze sleuven zijn komen te vervallen toen het ontwerp in 1928 werd aangepast.

Ik heb een hele vroege Modell 28, die op de sleuven na, niet te onderscheiden is van het Modell 26.

Andere details en kenmerken van het Modell 26

Modell 26 cradle bolt
Modell 26 cradle bolt

Verder zeldzaam kenmerk is de bevestiging van het opleggewei van het haakcontact. Deze is bevestigd met een bout met ronde kop met zaagsnede, in plaats van met de latere bout met hexagonale kop. Dit kenmerk vind je ook terug bij hele vroeg Modell 28’s. Maar heel kort nadat de sleuven werden weggelaten, werd de bout voor het gewei ook aangepast. Ook een heel zeldzaam kenmerk bij W28’s. Gek genoeg komt deze manier van bevestigen weer terug bij naoorlogse magneto (wekgenerator) telefoons van Siemens.

Uit ervaring kan ik overigens vertellen de klassieke hexagonale bout er voor zorgt dat de stift die het haakcontact bedient een stuk makkelijkere vast te draaien is.

Strain relief brackets S&H
Strain relief brackets S&H

De klembeugel voor de snoeren is kleiner dan die op de latere varianten van de W28. Ook hier weer tref je het kleine beugeltje aan op de vroegere varianten van het Modell 28. Mettertijd werden dikkere snoeren gebruikt en gevlochten snoeren werden vervangen door rechte stoffen snoeren. Het beugeltje werd daardoor te kleine voor die dikkere snoeren, waardoor er een grotere nodige was.

Modell 26 straight partition
Modell 26 straight partition

De scheidingsplaat tussen de bellen en het compartiment met elektrische onderdelen is recht op het Modell 26 en de vroege Modell 28s. Op latere varianten is deze geknikt.

With and withour EW connector
With and withour EW connector

Nog een belangrijk intern verschil is de extra EW(Extra Wecker)-connectie, bij de snoeruitgang. Deze connectie maakt het mogelijk een exteren bel in serie te schakelen met de telefoon. Deze connectie ontbreekt in het Modell 26 en in vroege Modell 28s. Zie de afbeelding hiernaast, waarin een telefoon met en zonder EW-connector zijn afgebeeld. De EW-connector is aangegeven met W2.

En ten slotte hoort een Modell 26 een gevlochten hoornsnoer te hebben, in plaats van een recht stoffen snoer. Natuurlijk is een origineel exemplaar daarvan zeer moeilijk te vinden.

 

 

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*